Η ομάδα Φροντίδας Ιπποειδών επισκέφθηκε την Άνδρο από τις 23 έως τις 26 Απριλίου 2026. Η ομάδα, αποτελούμενη από τον κτηνίατρο Κώστα Όκκα, τον οδοντοτεχνικό ιπποειδών Άλκη Γκέσκο και τον πεταλωτή Τάσο Σκύλλα, επισκέφθηκε 23 χωριά σε όλο το νησί και προσέφερε τις υπηρεσίες της σε 73 ιπποειδή (28 άλογα, 35 γαϊδούρια και 10 μουλάρια).

Φέτος, η δράση πραγματοποιήθηκε έναν μήνα αργότερα από το καθιερωμένο χρονοδιάγραμμα, λόγω τοπικών οργανωτικών παραγόντων. Η χρονική αυτή μετατόπιση αποδείχθηκε τελικά ιδιαίτερα ευνοϊκή, καθώς η ομάδα απέφυγε τις συνεχείς βροχοπτώσεις που επικρατούσαν κατά το προηγούμενο διάστημα. Υπό αυτές τις συνθήκες, η παροχή φροντίδας στα ιπποειδή θα ήταν αδύνατη, καθώς στα περισσότερα σημεία συνάντησης στα χωριά δεν υπάρχουν στεγασμένοι χώροι που να παρέχουν προστασία από τις καιρικές συνθήκες.

Η Άνδρος είναι το βορειότερο και δεύτερο μεγαλύτερο νησί των Κυκλάδων και είναι γνωστή ως η «πράσινη» αντίθεση στο τυπικό ξηρό αιγαιοπελαγίτικο τοπίο. Θυμίζει μια μικρογραφία της Ελλάδας, με επιβλητικά βουνά, εύφορες κοιλάδες και φυσικές πηγές που ρέουν όλο τον χρόνο. Το νησί αριθμεί περίπου 10.000 κατοίκους. Παρότι δεν θυμίζει σε τίποτα την Αγγλία ή κάποια άλλη περιοχή του Ηνωμένου Βασιλείου, στο παρελθόν απέκτησε το προσωνύμιο «Μικρή Αγγλία», κυρίως λόγω της οικονομικής του ευημερίας και της ισχυρής ναυτικής του παράδοσης.

Τα περισσότερα από τα ιπποειδή που εξετάστηκαν ήταν ζώα εργασίας, τα οποία χρησιμοποιούνται για μεταφορές και αγροτικές εργασίες, καθώς και ζώα που έχουν διασωθεί ή «συνταξιοδοτηθεί». Συνολικά, 47 ιδιοκτήτες ωφελήθηκαν από τις υπηρεσίες της ομάδας και έλαβαν ενημέρωση και καθοδήγηση σχετικά με τη σωστή φροντίδα των ζώων τους. Παρότι η πλειονότητα των ιδιοκτητών φέτος ήταν μέσης ηλικίας, έδειξαν ιδιαίτερη διάθεση να ακούσουν τις συμβουλές και τις οδηγίες των επαγγελματιών της ομάδας μας.

Ιδιαίτερη ικανοποίηση προκάλεσε το γεγονός ότι φέτος αυξήθηκε ο αριθμός των ιδιοκτητών που έκαναν δωρεές προς την οργάνωση, γεγονός που αντανακλά τη διαρκώς αυξανόμενη αναγνώριση της αξίας του Προγράμματος Φροντίδας Ιπποειδών και αποτελεί σημαντική στήριξη των δράσεων. Τα περισσότερα ζώα βρίσκονταν σε καλή θρεπτική κατάσταση, ενώ μόνο τρία ήταν λιποβαρή. Αντίθετα, μεγάλο ποσοστό των ζώων ήταν υπέρβαρο, ένα συνηθισμένο πρόβλημα σε πολλές περιοχές της Ελλάδας. Πολλοί ιδιοκτήτες, από αγάπη και ενδιαφέρον για τα ζώα τους, τείνουν να τους προσφέρουν περισσότερη τροφή από όση χρειάζονται, θεωρώντας ότι έτσι τα φροντίζουν καλύτερα.

Πολλά από τα ιπποειδή που εξετάστηκαν φέτος συμμετείχαν για πρώτη φορά στο πρόγραμμα. Η πρώτη αυτή επαφή έδωσε στην ομάδα μας την ευκαιρία να εντοπίσει προβλήματα υγείας που έχρηζαν αντιμετώπισης και, παράλληλα, να παράσχει στους ιδιοκτήτες τους εξατομικευμένη ενημέρωση και αναλυτικές οδηγίες για τη σωστή φροντίδα, διατροφή και διαχείριση των ζώων τους.

Μόνο πέντε ζώα βρέθηκαν με τραυματισμούς και χωλότητα, εκ των οποίων το ένα είχε τραυματιστεί λόγω ατυχήματος από δέσιμο με μακρύ σκοινί. Αν και ο αριθμός αυτός παραμένει μικρός, ήταν αισθητά αυξημένος σε σύγκριση με τα προηγούμενα χρόνια. Καθώς η συχνότητα των τραυματισμένων ζώων που συναντά η ομάδα στις αποστολές έχει μειωθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, η φετινή αύξηση στο νησί της Άνδρου αποτέλεσε λόγο προβληματισμού. Παρόλα αυτά είναι πιθανό η αύξηση αυτή να οφείλεται απλώς σε συγκυριακούς παράγοντες και να μην αποτελεί ένδειξη αλλαγής της γενικότερης κατάστασης. Παρατηρήθηκαν επίσης και άλλα κτηνιατρικά προβλήματα, όπως χρόνια οστεοαρθρίτιδα, τραυματισμός ματιού, χρόνιο αναπνευστικό πρόβλημα σε άλογο που δεν εργάζεται, καθώς και διάφορες δερματικές παθήσεις που οφείλονταν σε έντομα, όπως η αντίδραση υπερευαισθησίας στα νύγματα των σκνιπών και οι ερεθισμοί από τσιμπήματα μυγών.

Όσον αφορά τις πεταλωτικές υπηρεσίες, σχεδόν όλα τα ιπποειδή χρειάστηκαν εξονυχισμό. Το 30% παρουσίαζε μακριές οπλές, ενώ σε 11 ζώα αυτές ήταν υπερβολικά μακριές. Οι υπερμεγέθεις οπλές εξακολουθούν να αποτελούν σοβαρό πρόβλημα στο νησί. Πέρα από τη μη ισορροπημένη διατροφή, η κατάσταση αυτή οφείλεται και στο γεγονός ότι τα περισσότερα ζώα πλέον εργάζονται πολύ λιγότερο απ’ότι στο παρελθόν. Η απουσία ενός τοπικού ερασιτέχνη πεταλωτή που θα μπορούσε να πραγματοποιεί συχνότερους εξονυχισμούς περιποιήσεις μέσα στη χρονιά εντείνει το πρόβλημα και καθιστά ακόμη πιο σημαντική τη συμβολή της ομάδας μας. Μέσα σε αυτό το πλαίσιο, η ετήσια παρουσία της ομάδας μας αποκτά ιδιαίτερη αξία, καθώς προσφέρει σε πολλά ζώα τη φροντίδα που διαφορετικά θα ήταν δύσκολο να εξασφαλιστεί, ενώ παράλληλα ενισχύει τη γνώση των ιδιοκτητών για τη σωστή διαχείρισή τους. Η ομάδα αντιμετώπισε αρκετές περιπτώσεις ενδονυχίτιδας, οι οποίες συνοδεύονταν από ιδιαίτερα μακριές οπλές. Τα περισσότερα από αυτά τα ζώα δεν είχαν λάβει στο παρελθόν την κατάλληλη θεραπεία, γεγονός που κατέστησε απαραίτητη την παροχή αναλυτικών οδηγιών στους ιδιοκτήτες σχετικά με τη σωστή διατροφή των ζώων τους.

Όσον αφορά την οδοντιατρική φροντίδα, ο Άλκης πραγματοποίησε κυρίως προληπτική οδοντιατρική φροντίδα, λιμάροντας αιχμηρές οδοντικές ακίδες και άγκιστρα. Σε κάθε αποστολή υπάρχουν κίνδυνοι που πρέπει να αξιολογούνται προσεκτικά πριν από τη φροντίδα κάθε ζώου. Ένα από τα άλογα αντέδρασε πολύ απότομα, σηκώνοντας τα μπροστινά του πόδια και κλωτσώντας προς τα πλάγια, υπενθυμίζοντάς μας πόσο σημαντικό είναι να αναγνωρίζονται έγκαιρα τα πρώτα σημάδια άμυνας ενός ζώου πριν συμβεί ατύχημα. Η χορήγηση ηρέμισης δεν ήταν εφικτή, καθώς το ζώο δεν βρισκόταν σε κατάλληλα διαμορφωμένο και ελεγχόμενο χώρο. Η ηρέμιση προϋποθέτει την ασφαλή συγκράτηση και συνεχή επιτήρηση του ζώου σε περιορισμένο περιβάλλον, επομένως σε ζώα με επικίνδυνη συμπεριφορά δεν είναι δυνατόν να παρασχεθούν οι υπηρεσίες της ομάδας μας στο πεδίο. Εφόσον δεν υπάρχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα υγείας, παρέχονται στους ιδιοκτήτες οδηγίες σχετικά με την εκπαίδευση του ζώου ώστε σταδιακά να γίνει πιο συνεργάσιμο στον χειρισμό, ενώ η φροντίδα αναβάλλεται για την επόμενη επίσκεψη, όπως έγινε και με το συγκεκριμένο ζώο.

Το πιο αξιοσημείωτο οδοντιατρικό περιστατικό αφορούσε μία νεαρή γαϊδουρίτσα, η οποία παρουσίαζε έναν ασυνήθιστα μακρύ και προεξέχοντα προς το μάγουλο τελευταίο άνω γομφίο. Το επιπλέον τμήμα του δοντιού είχε εξελιχθεί σε αιχμηρό άγκιστρο που τραυμάτιζε το εσωτερικό του μάγουλου, καθώς δεν υπήρχε αντίστοιχη μασητική επιφάνεια για να φθείρεται φυσιολογικά. Το άγκιστρο μειώθηκε στο επιθυμητό επίπεδο με τη χρήση ηλεκτροκίνητου οδοντιατρικού εξοπλισμού, μια ιδιαίτερα απαιτητική διαδικασία που χρειάστηκε υπομονή και συνεχή επαγρύπνηση, καθώς ο ιδιοκτήτης επιθυμούσε να μη γίνει ηρέμιση. Το γαϊδουράκι έδειξε άμεση ανακούφιση μόλις απομακρύνθηκε η αιτία του πόνου και πριν περάσουν μερικά δευτερόλεπτα, δοκίμασε με βουλιμία μια μπουκιά χόρτου, για να επιβεβαιώσει ότι ο πόνος που την ταλαιπωρούσε είχε πλέον εξαλειφθεί!

Ιδιαίτερη ικανοποίηση προκάλεσε επίσης το γεγονός ότι ο οδοντοτεχνικός μας κατάφερε να πραγματοποιήσει με επιτυχία οδοντιατρική φροντίδα σε έναν επιβήτορα, του οποίου ο ιδιοκτήτης επίσης δεν επιθυμεί τη χρήση ηρεμιστικού. Το συγκεκριμένο άλογο θεωρούνταν για πολλά χρόνια αδύνατο να δεχθεί οποιονδήποτε χειρισμό στην περιοχή του στόματος, ενώ στο παρελθόν είχε μάλιστα φτάσει πολύ κοντά στο να προκαλέσει σοβαρό ατύχημα. Παρά την περιορισμένη χρονική διάρκεια που υπήρχε, ο Άλκης, με υπομονή, επιμονή και τους κατάλληλους χειρισμούς, κατάφερε να κερδίσει σταδιακά την εμπιστοσύνη του ζώου, επιτρέποντας την ολοκλήρωση της οδοντιατρικής θεραπείας με επιτυχία. Σημαντική συμβολή στην επίτευξη αυτού του αποτελέσματος είχε και η θετική αλλαγή της στάσης του ιδιοκτήτη, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της σωστής ενημέρωσης και εκπαίδευσης των ιδιοκτητών. Η διατήρηση της ψυχραιμίας και η μετάδοση ενός αισθήματος ασφάλειας από τον άνθρωπο προς το ζώο αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για την ομαλή και ασφαλή διεξαγωγή κάθε θεραπευτικής διαδικασίας.

Εκτός από τα μεμονωμένα ιπποειδή εργασίας, η ομάδα επισκέφθηκε και φέτος το καταφύγιο ζώων συντροφιάς «Magic Mountain», το οποίο έχει δημιουργήσει και διαχειρίζεται η Sandy Britton, προσφέροντας πολύτιμη κτηνιατρική, πεταλωτική και οδοντιατρική φροντίδα στα ιπποειδή που φιλοξενούνται εκεί.

Στο πλαίσιο της προσπάθειας για τη βελτίωση της ταυτοποίησης και της ιχνηλασιμότητας των ιπποειδών στην Ελλάδα, η Animal Action Greece συνεχίζει να προωθεί την τοποθέτηση μικροτσίπ κατά τη διάρκεια των αποστολών της. Κατά τη φετινή δράση τοποθετήθηκαν μόλις δύο μικροτσίπ, γεγονός που δείχνει ότι υπάρχει ακόμη σημαντικός δρόμος μέχρι όλοι οι ιδιοκτήτες να αντιληφθούν τα οφέλη της ηλεκτρονικής ταυτοποίησης και να συμμορφωθούν πλήρως με τη σχετική νομοθεσία.

Η συμβολή των τοπικών διοργανωτών υπήρξε, για ακόμη μία χρονιά, ανεκτίμητη, καθώς χωρίς τη βοήθειά τους η πραγματοποίηση της δράσης δεν θα ήταν δυνατή. Υπό την καθοδήγηση της κτηνιάτρου Ελίζας Γκέσκου, Συντονίστριας του Προγράμματος Φροντίδας Ιπποειδών, οι εθελοντές Julia Joyce και Πέτρος Βασιλειάδης ανέλαβαν τον συντονισμό της δράσης στο νησί, και συνόδευσαν την ομάδα από το ένα περιστατικό στο άλλο σε ολόκληρη την Άνδρο. Θα θέλαμε να εκφράσουμε τις θερμότερες ευχαριστίες μας στην ακτοπλοϊκή εταιρεία Fast Ferries, η οποία για πέμπτη συνεχόμενη χρονιά προσέφερε τα ακτοπλοϊκά εισιτήρια της ομάδας μας προς την Άνδρο. Ευχαριστούμε επίσης την Golden Star Ferries, η οποία ανταποκρίθηκε άμεσα και πρόθυμα, προσφέροντας τα εισιτήρια της αναχώρησης όταν, λίγες μόλις ημέρες πριν από την αποστολή, το αρχικό δρομολόγιο τροποποιήθηκε απροσδόκητα. Ιδιαίτερες ευχαριστίες απευθύνουμε επίσης στον Δήμο Άνδρου για τη σταθερή στήριξη της δράσης μας κάθε χρόνο, καθώς και στις τοπικές επιχειρήσεις που συνέβαλαν ουσιαστικά στην υποστήριξη της δράσης. Ευχαριστούμε θερμά τον κ. Μουστάκα, ο οποίος για τρίτη συνεχόμενη χρονιά προσέφερε γενναιόδωρα τη διαμονή της ομάδας στο «Paradise Rooms & Apartments», τα εστιατόρια «Μπελίτσα» και «Άλμη» στο Μπατσί, τον Ιππικό Σύλλογο Άνδρου για το γεύμα που προσέφερε στην ομάδα στη Χώρα, καθώς και την κα Τζιώτη Φραντζέσκα στον Όρμο Κορθίου για τη χορηγία καυσίμων.

Καθώς η Animal Action Greece στηρίζεται αποκλειστικά σε δωρεές ιδιωτών, η υποστήριξη του Δήμου, οι χορηγίες των τοπικών επιχειρήσεων και οι δωρεές των ιδιοκτητών είναι καθοριστικής σημασίας για να μπορεί το Πρόγραμμα Φροντίδας Ιπποειδών να συνεχίζει τις ετήσιες δράσεις του στην Άνδρο. Η συμβολή όλων όσοι αναφέρθηκαν παραπάνω αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της ευαισθησίας της τοπικής κοινωνίας απέναντι στην ευζωία των ζώων και ενισχύει τη συνέχιση αυτού του σημαντικού έργου.